Filtry o wysokiej jakości i skuteczności działania powinny znaleźć się w układach zarówno nawiewu, jak i wydmuchu, w każdym zakładzie produkcyjnym czy usługowym, gdzie następuje proces nanoszenia materiału lakierniczego za pomocą pistoletu niskociśnieniowego, czyli tam, gdzie unoszą się aerozole, mgły farb itd. Przekłada się to na skuteczność i jakość pracy, bezpieczeństwo pracowników, czystość środowiska naturalnego czy wreszcie żywotność całej instalacji.
Filtry w lakierni dzielą się na pracujące po stronie nawiewu oraz po stronie wyciągu. W pierwszej grupie spotyka się obecnie:
– filtry wstępne G3/G4,
– filtry zasadnicze M5.
Powyższe wkłady filtracyjne produkuje się w 100% włóknin poliestrowych igłowanych, tzw. non-wovens. Charakteryzują się one termicznie łącznymi włóknami jednorodnymi, budowanymi progresywnie, często preparowane środkami zwiększającymi skuteczność filtracji.
Po stronie wydmuchu najczęściej stosuje się:
– filtry kartonowe, labiryntowe Andreae,
– włókniny filtracyjne szklane, tzw. Paint-stop, zwykle G3/G4,
– włókniny poliestrowe, zwykle G3/G4,
– filtry typu Columbus (papierowe; papierowo-włókninowe),
– wkłady filtracyjne typu CUBE/Block.
Dokumentem klasyfikującym materiały filtracyjne, które są stosowane między innymi w pomieszczeniach lakierniczych, była niegdyś dyrektywa PN-EN 779:2012. Oznaczenia klas, na przykład G4 czy M5, wywodziły się właśnie z zapisów tej normy. Od połowy roku 2018 została ona zastąpiona dyrektywą unijną ISO 16890. I choć zapisy poprzedniej normy nie obowiązują już od wielu lat, to na co dzień pewnie długo jeszcze określenia dawnych klas filtracji będą używane jako punkt orientacyjny dla oceny czy doboru danych materiałów.
Konwersja klas filtracji starej normy do nowej nie jest jednoznaczna. Niemniej jednak, aby materiał filtracyjny mógł być przydzielony do danej klasy, musi zatrzymywać co najmniej 50% cząsteczek danej wielkości.
CUBE/Block
Ostatnią wymienioną pozycję w grupie filtrów pracujących po stronie wydmuchu, a więc takich, których zadaniem jest zatrzymywanie cząstek stałych aplikacji, stanowią filtry typu CUBE/Block, zwane potocznie filtrami pudełkowymi lub kostkowymi. Zapewne dlatego, że ich budowa to charakterystyczny prostopadłościan lub sześcian w dwóch wymiarach (dł. x szer. x wys.): 500 x 500 x 300 mm oraz 500 x 500 x 500 mm (rys. 1).
Obudowę filtra stanowi biodegradowalna tektura, a jej warstwy filtracyjne można podzielić na dwie grupy. Pierwszą stanowi również biodegradowalny, tekturowy filtr labiryntowy, przypominający nieco swoją budową klasyczny filtr kartonowy Andreae, pełniący funkcję filtra wstępnego (Loader) oraz jedna (filtr typu 300) lub dwie warstwy włókniny poliestrowej/szklanej (filtr typu 500), których zadaniem jest filtracja zasadnicza materiałów lakierniczych (Catcher, Perfector) (rys. 2-5).
Rys. 2. Filtr CUBE 500, widok z góry przed złożeniem (dwie warstwy włókniny za warstwą labiryntową).
Rys. 3. Filtr CUBE 300, widok z góry przed złożeniem (jedna warstwa włókniny za warstwą labiryntową).
Zalety
Z uwagi na zwiększoną pojemność tej sekcji filtracyjnej w porównaniu do tradycyjnego filtra kartonowego można przyjąć filtrację wstępną na poziomie 95% cząstek stałych. Następnie drobniejszy materiał, który przejdzie przez wstępną fazę filtracji, zgromadzi się na włókninie, której zadaniem jest filtracja zasadnicza, co stanowi łącznie zebranie 99,5% całości materiału lakierniczego. Filtracja za pomocą filtrów tzw. pudełkowych zwiększa o 3-4 punkty procentowe poziom filtracji w lakierni, porównując do powszechnie znanego układu, czyli kombinacji filtra kartonowego z włókniną szklaną typu Paint-Stop (zależnie od rodzajów stosowanych materiałów, typów i klas filtrów itp.).
Dodatkowymi zaletami, poza efektywnością filtracji nowo zaprojektowanych filtrów, są także:
– średnia chłonność pyłowa sięgająca 30 kg materiału lakierniczego, co stanowi więcej niż kombinacja filtra kartonowego Andreae plus Paint-Stop (zależnie od rodzajów stosowanych materiałów, typów filtrów itp.),
– prędkość powietrza odciągu 0,2-1,0 m/s,
– opory początkowe zbliżone do wartości filtra kartonowego z włókniną Paint-Stop przy zwieszonej chłonności pyłowej; opór końcowy >500 Pa,
– łatwy transport, prostota budowy, szybkość montażu/ demontażu,
– dłuższa żywotność urządzeń i instalacji (mniejsze ryzyko osadzania się cząstek),
– mniejsza emisja cząstek farb do środowiska naturalnego,
– zmniejszone zapylenie na stanowisku pracy,
– redukcja kosztów stosowanych materiałów filtracyjnych (rzadsze wymiany).
Zastosowanie
Filtry w tej postaci z powodzeniem stosuje się w krajach Europy Zachodniej czy USA. Najczęściej montuje się je w dużych lakierniach w branży automotive w odciągach czołowych oraz oddolnych (ściany i podłogi wyciągowe) (rys. 6). Z uwagi na swoją skuteczność i redukcję kosztów obsługi z powodzeniem znajdują zastosowanie w małych i średnich zakładach produkcyjnych w Polsce.
Szczególnie dotyczy to branży drzewnej czy branży obróbki metalu, gdzie małe ścianki lakiernicze są powszechnie użytkowane w procesach nanoszenia powłok lakierniczych.
Filtry typu CUBE/Block są w ofercie polskiego dystrybutora – firmy IFDR sp. z o.o. z Wrocławia. Cieszą się one coraz większym powodzeniem, zastępując skutecznie poprzednie rozwiązania. Z uwagi na ciągły rozwój i stałe poszerzanie asortymentu proponujemy zastosowanie odmiennych materiałów filtracyjnych wewnątrz filtra, w zależności od rodzajów farb stosowanych w zakładzie produkcyjnym. W ofercie mamy także wspomniane powyżej ściany lakiernicze z możliwością zastosowania nowych wkładów filtracyjnych (rys. 7).
Służymy radą techniczną zarówno w kontakcie telefonicznym, mailowym oraz poprzez spotkania na miejscu w Państwa przedsiębiorstwie.
Zapraszamy do kontaktu na:
https://www.techfilter.pl/
https://ifdr.pl/
Adrian Domański
PS. Zdjęcia filtrów udostępniła firma AEREM sp. z o.o. Zaprezentowane materiały graficzne filtrów czy logotypy stanowią jej własność.