26 marca 2014 roku w Instytucie Technologii Drewna (ITD) w Poznaniu odbyło się spotkanie branżowe producentów mebli i płyt drewnopochodnych „Kooperacja dla przyszłości”. To pierwsze tego typu spotkanie zorganizowane w ITD przy współpracy z Ogólnopolska Izbą Gospodarczą Producentów Mebli i Stowarzyszeniem Producentów Płyt Drewnopochodnych. Witając przybyłych gości, dyrektor ITD dr Władysław Strykowski prof. ITD, zaznaczył, że tytuł spotkania ma podkreślić zmianę w podejściu do relacji między przemysłem a nauką i zachęcał do współpracy firm z branży przerobu drewna z ITD w celu wspólnego pozyskiwania środków na rozwój innowacyjności przemysłu.
Program spotkania składał się z dwóch części. W pierwszej została przedstawiona oferta poszczególnych zakładów badawczych Instytutu skierowana do przemysłu meblarskiego i płytowego, a w drugiej uczestnicy zapoznali się z założeniami programu Horyzont 2020 ze szczególnym uwzględnieniem możliwości finansowania przedsięwzięć podejmowanych zarówno przez instytucje naukowe, ale także przez przedsiębiorców.
Mgr inż. Marek Kalbrun, kierownik Zakładu Badania Mebli w ITD, przybliżył zebranym pojęcie bezpieczeństwa mebli w kontekście polskich i europejskich norm. Prezentacja obejmowała aktualne wymagania w zakresie bezpieczeństwa użytkowania mebli, jak również nowości i zmiany w obowiązujących normach dotyczących bezpieczeństwa, wytrzymałości i trwałości mebli. Prelegent przedstawił działające w ITD Laboratorium Badania Drewna, Materiałów Drewnopochodnych, Opakowań, Mebli, Konstrukcji i Obrabiarek akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji oraz zakres badań jakie przeprowadzane są w tym laboratorium.
Prezentacja pod tytułem „Badania higieniczności mebli, podłóg i materiałów drewnopochodnych” wygłoszona przez mgr inż. Magdalenę Czajkę z Zakładu Ochrony Środowiska i Chemii Drewna dotyczyła badań nad formaldehydem i lotnymi związkami organicznymi, które przeprowadza się w laboratorium ITD. Gościom spotkania przedstawiono zdjęcia nowoczesnych urządzeń badawczych, które wykorzystywane są w tych badaniach.
Zakład Badania Powierzchni przy ITD zajmuje się zarówno uszlachetnianiem powierzchni drewna i tworzyw drzewnych, jak i badaniami wykończonych powierzchni. Dr Jarosław Banecki przedstawił nowatorskie prace badawcze prowadzone w Zakładzie dotyczące wykorzystania nanotechnologii do poprawy właściwości ochronnych i estetycznych wykończeń lakierowych oraz prace dotyczące starzenia powłok lakierowych na drewnie. Zaprezentował również zakres prac wykonywanych w ramach akredytacji oraz poza nią dla firm przemysłu drzewnego.
Mgr inż. Magdalena Komorowicz z Zakładu Ochrony Środowiska i Chemii Drewna omówiła prowadzone w ITD badania zapalności materiałów meblarskich, mebli i wybranych materiałów drewnopochodnych oraz zaprezentowała zebranym zdjęcia z poszczególnych etapów badań zapalności siedzisk tapicerowanych i fotografie z badań reakcji posadzek na ogień.
Zakres działalności Zakładu Materiałów Drewnopochodnych i Klejów Instytutu przedstawiła dr inż. Dominika Janiszewska. W Zakładzie bada się między innymi surowce do produkcji płyt drewnopochodnych, opracowuje nowe i modyfikuje istniejące technologie produkcji płyt, wykonuje badania aplikacyjne modyfikowanych i nowych żywic klejowych oraz spoin. Dr inż. Janiszewska zaprezentowała także nowy materiał konstrukcyjny – ekologiczny nanokompozyt drewnopochodny o zwiększonej odporności na działanie ognia i wody. Jest on wytwarzany w energooszczędnym procesie produkcji, który jest efektem projektu zrealizowanego w ITD pod kierownictwem profesor Iwony Frąckowiak we współpracy z Z. Ch. Silikony Polskie Sp. z o.o., a finansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Ponadto prelegentka omówiła projekty, w których Zakład obecnie bierze udział, tj.: REGAP – Wpływ drewna poużytkowego na właściwości płyt wiórowych – badania dla Polski oraz ECO-SEE -Ekologiczne innowacyjne, bezpieczne i energooszczędne panele ścienne i materiały do projektowania wnętrz przyjaznych dla środowiska.
W prezentacji „Bioodporność płyt drewnopochodnych – środki i sposoby zabezpieczania na czynniki biotyczne” dr hab. inż. Mariusz Jóźwiak z Zakładu Ochrony Środowiska i Chemii Drewna omówił działalność ITD w zakresie badania odporności płyt drewnopochodnych na grzyby właściwe i pleśniowe, zabezpieczania materiałów płytowych w aspekcie wymagań normowych oraz zaprezentował patenty europejskie zgłoszone przez ITD dotyczące sposobów zabezpieczania płyt wiórowych i sklejki przez grzybami.
Z kolei mgr inż. Andrzej Noskowiak, kierownik Zakładu Badania i Zastosowań Drewna w ITD, przybliżył zebranym sposoby wyboru metody badania. Zaprezentował także fotografie z badań, które wykonywane są w Zakładzie Badania i Zastosowań Drewna, czyli z badań sztywności, nośności i wytrzymałości próbek oraz jakości spoin meblowych. Kończąc swoje wystąpienie zachęcił do badania produktów w laboratorium ITD oraz do korzystania z wiedzy i doświadczenia jego pracowników.
Możliwości otrzymywania biopaliw stałych z odpadów, pozostałości i produktów ubocznych powstających przy wytwarzaniu mebli przedstawił dr inż. Wojciech Cichy z Pracowni Bioenergii w ITD. W swoim wystąpieniu omówił problem, z którym boryka się wielu polskich producentów mebli, tj. możliwości uznania pozostałości poprodukcyjnych za biomasę oraz spalania odpadów z produkcji mebli. Korzystając z okazji zaapelował o wspólne działania i lobbing branży drzewnej w celu zmian w prawie dotyczącym biopaliw stałych wytwarzanych z resztek i pozostałości powstających przy produkcji mebli.
W dalszej części spotkania przedstawiono działające przy ITD Centrum Certyfikacji Wyrobów Przemysłu Drzewnego, którego kierownik mgr inż. Zygmunt Stawicki zachęcał do certyfikacji wyrobów, usług, procesów projektowania, systemów zarządzania oraz personelu jako potwierdzenia uprawnień i kompetencji certyfikowanego. Omówione zostały modele certyfikowania oraz proces certyfikacji prowadzony przez ITD.
W drugiej części spotkania mgr Sylwia Malińska z Działu Obsługi Badań i Współpracy z Zagranicą w ITD poinformowała o możliwościach wspólnego aplikowania pracowników naukowych i przedstawicieli przemysłu o środki finansowe w ramach wybranych konkursów, które są obecnie przygotowywane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (Demonstrator+, Tango, i Biostrateg). Zaprosiła także reprezentantów firm do współpracy oraz tworzenia konsorcjów z jednostkami naukowymi w zakresie różnych inicjatyw, zarówno krajowych jak i zagranicznych, celem pozyskiwania funduszy na rozwój.
Joanna Bosiacka-Kniat z Regionalnego Punktu Kontaktowego PR UE w Poznaniu ukazała główne zasady działania, strukturę oraz obszary strategiczne nowego Programu Ramowego Badań i Innowacji na lata 2014-2020 – Horyzont 2020. W swoim wystąpieniu omówiła zasady uczestnictwa w programie, zwracając szczególną uwagę na szereg uproszczeń w porównaniu z 7. Programem Ramowym UE.
Maria Antoni Hikiert, sekretarz Stowarzyszenia Producentów Płyt Drewnopochodnych w Polsce, zastępca dyrektora ds. badawczo-rozwojowych Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Płyt Drewnopochodnych Sp. z o.o. w Czarnej Wodzie, zaprezentował tematy badawcze realizowane przez Ośrodek, a także wskazał możliwe kierunki dalszego rozwoju branży. Podkreślił, iż duże znaczenie dla przemysłu będą miały płyty i kształtki o specjalnych właściwościach do szczególnych zastosowań oraz płyty o właściwościach modyfikowanych, także z zastosowaniem nanotechnologii.
Dyrektor Biura Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli, dr Marek Adamowicz omówił prowadzone przez Izbę 4 projekty międzynarodowe dotyczące w dużej mierze doskonalenia systemu kształcenia stolarzy i tapicerów w ramach programu „Leonardo da Vinci” współfinansowanego przez UE. Oczekuje się, że efekty tych projektów będą następujące:
– opracowanie jednego ogólnego profilu kształcenia pracowników w zawodach stolarz i tapicer bazującego na podobieństwach systemów w poszczególnych państwach,
– wsparcie systemu kształcenia i szkolenia zawodowego (VET) w krajach partnerskich Unii Europejskiej poprzez promowanie europejskiego systemu transferu osiągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET),
– opracowanie i zatwierdzenie jednolitego programu nauczania dla europejskiego przemysłu meblarskiego, odnosząc się do stosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych w projektowaniu mebli dla osób starszych i niepełnosprawnych fizycznie,
– stworzenie standardowego programu nauczania i kwalifikacji specjalistów w zakresie eko-mebli w zakresie eko-designu i zrównoważonej produkcji tak, aby minimalizować negatywny wpływ przemysłu meblowego na środowisko naturalne, a także zoptymalizować cykl życia produktów.
Dyrektor Adamowicz poinformował uczestników spotkania o składanym wspólnie przez OIPGM, ITD oraz niemieckie stowarzyszenie TIHD (wspólnie z Institut für Holztechnologie Dresden) wniosku w ramach inicjatywy CORNET oraz o związanym z tym wymogiem stworzenia tzw. Komitetu Użytkowników (minimum 5 firm z sektora MŚP dla każdego kraju uczestniczącego w konkursie). Zadaniem komitetów jest nadzór nad pracami projektowymi.
Wspomniał również o zwiększaniu roli zwrotnych mechanizmów finansowych, partnerstwa publiczno-prywatnego, regionalnych specjalizacji oraz polityki miejskiej (m.in. poprzez nowy instrument tzw. Zintegrowane Inwestycje Terytorialne). Następnie krótko scharakteryzował ważne dla branży meblarskiej krajowe i regionalne perspektywy programowe (RPO, Program Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, Program Inteligentny Rozwój). Zaznaczył, że dotychczas wsparcie finansowe UE dotyczyło wzrostu potencjału wytwarzania mebli, a obecna polityka opiera się na mobilizowaniu do tworzenia wspólnych inicjatyw przemysłu i nauki. Zwrócił także uwagę na fakt, że premiowane będą projekty wspierające innowacyjność oraz te wpływające na dynamikę gospodarki, przynoszące realne korzyści ekonomiczne. Kończąc stwierdził, iż polscy przedstawiciele branży meblarskiej są postrzegani w świecie jako bardzo konkurencyjni podwykonawcy, a należy zauważyć, że warto dążyć do tego by przemysł tworzył nowe marki i kojarzył się z dobrą jakością. Obecnie polska branża meblarska w zbyt małym stopniu walczy o własne marki.
Dyrektor Strykowski podziękował wszystkim prelegentom za wystąpienia oraz zachęcał przedstawicieli przemysłu do aktywnego udziału w kolejnych spotkaniach, a następnie otwierając dyskusję podkreślił potrzebę napływu nowych pomysłów zarówno do branży meblarskiej jak i płytowej oraz dążenia do rozwoju małych i średnich firm, które stanowią podstawę rozwoju przemysłów opartych na drewnie.
W trakcie debaty poruszono następujące kwestie:
– przedstawiciel firmy Armet Bis Sp. z o.o. z Gdyni zwrócił uwagę na rosnącą rolę wspomnianych podczas obrad programów kształcenia zawodowego, co podkreśliła również przedstawicielka Wągrowieckich Fabryk Mebli. Sp. z o.o.,w tym w szczególności konieczność tworzenia europejskiego modelu kwalifikacji,
– dyrektor Hikiert wspomniał o barierach w podejmowaniu wspólnych działań przez różne instytucje, tkwiące zarówno w sferze mentalnej jak i finansowo-organizacyjnej,
– przedstawicielka firmy Ludwik Styl opowiedziała krótko na jakie bariery korzystania ze środków unijnych natrafiają duże firmy oraz o podejmowanych przez jej firmę wysiłkach związanych ze sprzedażą mebli pod własną marką,
– dyrektor Adamowicz zauważył, iż wysoki udział kapitału obcego w polskich firmach ogranicza w pewnym sensie polskim przedsiębiorcom dostęp do środków unijnych, które w relatywnie niskim stopniu aplikują o uzyskanie tych środków,
– pojawiła się także sprawa braku sektora dodatków meblowych w Polsce. Uznano, iż trudno będzie polskim przedsiębiorcom wprowadzić na rynek tego typu produkty.
Konkluzją ze spotkania było także stwierdzenie, iż będą organizowane przez ITD podobne spotkania z różnymi branżami przemysłów opartych na drewnie, stosownie do łańcucha przerobu surowca oraz że w wyniku spotkania wzrosła świadomość zarówno producentów jak również pracowników Instytutu, dotycząca ograniczeń i możliwości rozwoju sektora drzewnego w Polsce. Dyrektor Strykowski poprosił przedsiębiorców o zgłaszanie problemów, dla których obiecał szukać rozwiązań. Zapewnił także, iż ITD będzie informował uczestników spotkania oraz innych przedstawicieli firm o możliwościach współpracy.
(ak, sm)
.
