W wyniku wzrostu świadomości biznesowej i informatycznej właścicieli i kadry zarządzającej w wielu polskich zakładach produkcji mebli, na szczęście coraz częściej, znajdują zastosowanie systemy ERP. Są one bardzo dobrze rozbudowane w układzie ogólnego funkcjonowania przedsiębiorstwa – zawierają takie moduły, jak: finanse i księgowość, kadry i płace, gospodarka magazynowa, zakupy etc. Gorzej jednak wygląda sytuacja w zakresie zarządzania produkcją.
Systemy te najczęściej ograniczają się do wystawiania zleceń produkcyjnych w formie papierowej i w takiej formie funkcjonują na produkcji. Bardzo rzadko zdarza się, aby na pilarkę panelową trafiało zlecenia wraz z optymalizacją cięcia na formatki meblowe. Najczęściej optymalizacja wykonywana jest przez obsługę tej maszyny. Osoby pracujące na okleiniarkach otrzymują zawarte na zleceniu dane dotyczące wymiaru elementu oraz informacje, które krawędzie elementu oklejać jakim obrzeżem. W przypadku wiertarek, w zależności od ich typu: jeżeli nie posiadają sterowania CNC – ich przestawianie odbywa się na podstawie rysunków elementów z wymiarowanym układem ustawienia otworów, w przypadku wiertarek ze sterowaniem CNC – pracownik wybiera numer elementu i wówczas na monitorze wyświetla mu się układ ustawienia głowic wiertarskich w osiach X,Y,Z – jednak ustawianie odbywa się ręcznie.
W efekcie maszyny nie pracują efektywnie ze względu na konieczność ich częstego przestawiania. W końcu skończyły się w wielu zakładach czasy produkcji mebli w dużych seriach. Jeżeli seria mebli liczy na przykład 100 sztuk, to przeciętna dwustronna linia do oklejania wąskich płaszczyzn potrzebuje maksymalnie 5 minut na wykonanie tej operacji. A co w przypadki serii krótszych? Podobnie z wiertarkami przelotowymi, wykonanie serii około 100 sztuk elementów zajmie około 5 minut, a potem znowu przestawianie. Obecnie często się zdarza, że maszyny przestawiane są w czasie zmiany więcej niż 30 razy, co sprawia, że pracują efektywnie mniej niż 50% czasu zamiany.
Przyjrzymy się, jak to wygląda w nowoczesnych fabrykach mebli na Zachodzie i już w niektórych w Polsce, gdzie produkcja zarządzana jest za pomocą systemu. Zlecenia produkcyjne, poprzez sieć zakładową, kierowane są bezpośrednio do sterowania maszyn CNC. Pakiety płyty wiórowej podawane są do gniazda pilarek panelowych. Obsługa pilarek wybiera jedynie z klawiatury lub za pomocą kodów kreskowych numer zlecenia, który wywołuje dla tego zlecenia optymalizację cięcia na formatki meblowe. O momencie rozpoczęcia i zakończenia zlecenia sterowanie pilarki informuje system zarządzania produkcją.
Podobnie proces ten odbywa się na okleiniarkach, wiertarkach i centrach obróbczych CNC. Za pomocą kodów kreskowych sterowanie maszyny rozpoczyna realizację zlecenia, pobierając z serwera aktualny program obróbczy elementu.
Oczywiście sterowanie maszyn dokładnie i bezpośrednio informuje system zarządzania produkcją o rozpoczęciu zlecenia, o jego stopniu realizacji oraz o jego zakończeniu, informuje również o ilości wykonanych elementów meblowych. Rolą pracownika zarządzającego produkcją jest jedynie stałe śledzenie informacji wyświetlanych na monitorze komputera. System informuje również o awariach maszyn, czasach ich przestoju.
Wprowadzenia takich systemów zarządzania produkcją znacznie skraca czasy przestawiania wszystkich urządzeń oraz istotnie zwiększa czas ich efektywnej pracy, na przykład: czas przestawiania linii dwustronnej do okleinowania wąskich płaszczyzn wynosi około 30-40 s, czas przestawiania wiertarek typu fix wynosi około 2-3 minut, wiertarek typu flex około 30 sekund.
Gdzie znajduje się tajemnica tego sukcesu? W Niemczech istnieje wiele firm, które specjalizują się w sprzedaży i wdrażaniu systemów zarządzania produkcją. W zasadzie nie ma identycznych systemów zarządzania produkcją. Każdy z nich dopasowywany jest do konkretnego zakładu produkcji mebli, gdyż w każdym przedsiębiorstwie funkcjonuje inny system sprzedaży i dostaw mebli, a tym samym inna organizacja produkcji.
Na szczęście w Polsce zaczynają też funkcjonować firmy informatyczne zajmujące się dostawą i wdrażaniem systemów produkcyjnych tylko dla fabryk mebli. Systemy oferowane przez te firmy mają pewną zaletę nad opracowaniami zachodnimi, uwzględniają poziom techniczny oraz mentalność polskich pracowników. Systemy te funkcjonują na kodach kreskowych i stale nadzorują realizację poszczególnych zleceń produkcyjnych wraz z ich wysyłką do zleceniodawcy.
Piotr Domański
.